കേരളം വികസനത്തിന്റെ പാതയിലാണെന്ന് നാം അഭിമാനത്തോടെ പറയുമ്പോൾ, ആ വികസനത്തിന്റെ വിലയായി നാം എന്തൊക്കെയാണ് നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നതെന്ന് കൂടി ചിന്തിക്കേണ്ട സമയമാണിത്. റോഡുകളും പാലങ്ങളും കെട്ടിടങ്ങളും അതിവേഗം ഉയരുന്നു, പക്ഷേ അതിനൊപ്പം വയലുകളും കുന്നുകളും നീർത്തടങ്ങളും പച്ചപ്പും അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നില്ലേയെന്ന് പരിശോധിക്കണം.
വികസനം മനുഷ്യന്റെ ജീവിതം കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവും സൗകര്യപ്രദവുമാക്കേണ്ടതാണ്, പ്രകൃതിയെ കൂടുതൽ അപകടത്തിലാക്കുന്നതാകരുത്. ഒരു റോഡ് വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ എത്ര മരങ്ങൾ മുറിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെക്കാൾ, ആ മരങ്ങൾ നൽകിയിരുന്ന തണലും ശുദ്ധവായുവും ജലസംരക്ഷണവും നാം കണക്കിലെടുക്കണം.
കുന്നുകൾ ഇടിച്ചുനിരത്തി കെട്ടിടങ്ങൾ ഉയർത്തുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം മഴക്കാലത്ത് മാത്രമല്ല, വരും തലമുറകളുടെ ജീവിതത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.വയലുകൾ നികത്തിയും നീർത്തടങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കിയും നടത്തുന്ന വികസനം ഒടുവിൽ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനും ജലക്ഷാമത്തിനും വഴിയൊരുക്കുന്ന വിരോധാഭാസമായി മാറാം.
പ്രകൃതിയുടെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്ക് തടഞ്ഞുകൊണ്ട് ഒരു നാടിനും ദീർഘകാല വികസനം സാധ്യമല്ല. കേരളം ഓരോ മഴക്കാലത്തും നേരിടുന്ന വെള്ളക്കെട്ടുകളും മണ്ണിടിച്ചിലും ഉരുൾപൊട്ടലുകളും നമ്മോട് നൽകുന്ന മുന്നറിയിപ്പുകൾ അവഗണിക്കരുത്.
ദുരന്തം സംഭവിച്ച ശേഷം നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നതിനെക്കാൾ ദുരന്തസാധ്യത കുറയ്ക്കുന്ന വികസന നയം സ്വീകരിക്കുകയാണ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉത്തരവാദിത്തം.നഗരവൽക്കരണം അനിവാര്യമായിരിക്കാം, എന്നാൽ നഗരവൽക്കരണത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതിയെ പൂർണമായി തകർക്കേണ്ടതില്ല.
പുതിയ കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് അനുമതി നൽകുമ്പോൾ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രവും ജലസ്രോതസ്സുകളും പരിസ്ഥിതി ശേഷിയും കണക്കിലെടുക്കണം. വികസന പദ്ധതികൾക്ക് എതിർപ്പ് ഉയരുമ്പോൾ അതിനെ വികസനവിരുദ്ധതയായി മുദ്രകുത്തുന്ന സമീപനവും തിരുത്തേണ്ടതാണ്.ജനങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾ കേൾക്കുകയും ശാസ്ത്രീയമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തുകയും സുതാര്യമായ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ജനാധിപത്യ വികസനത്തിന്റെ ശരിയായ വഴി. പൊതു പണം ചെലവഴിക്കുന്ന ഓരോ പദ്ധതിയും ജനങ്ങളുടെ ജീവിത നിലവാരം ഉയർത്തുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം ഭരണകൂടം നിരന്തരം ചോദിക്കണം. വലിയ പദ്ധതികൾ മാത്രമല്ല, കുടിവെള്ളം, മാലിന്യസംസ്‌കരണം, പൊതുഗതാഗതം, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, സുരക്ഷിതമായ താമസം എന്നിവയും വികസനത്തിന്റെ അളവുകോലുകളാണ്.
വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതിയെ നശിപ്പിച്ച ശേഷം അതിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി വീണ്ടും കോടികൾ ചെലവഴിക്കുന്ന നയം അവസാനിക്കണം.
നദികളെ സംരക്ഷിക്കാതെ നഗരങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനാവില്ല.
കാടുകളെ സംരക്ഷിക്കാതെ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയെ നേരിടാനാവില്ല.
വയലുകളെയും ജലാശയങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കാതെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയും ജലസുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കാനാവില്ല. അതുകൊണ്ട് വികസനത്തിന്റെ വേഗതയേക്കാൾ അതിന്റെ ദിശയാണ് കേരളം ഇനി പരിശോധിക്കേണ്ടത്.
ഇന്നത്തെ സൗകര്യത്തിനായി നാളെയുടെ സുരക്ഷ പണയംവയ്ക്കുന്ന വികസനം യഥാർത്ഥ വികസനമല്ല.പ്രകൃതിയുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്ന വികസനത്തിന് പകരം പ്രകൃതിയോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന വികസന മാതൃകയാണ് കേരളത്തിന് ആവശ്യം.
ഭരണകൂടവും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വവും ഉദ്യോഗസ്ഥ സംവിധാനവും ജനങ്ങളും ഒരുപോലെ ഈ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കണം.
കേരളത്തിന്റെ മണ്ണും വെള്ളവും കാടും കുന്നുകളും വരും തലമുറകൾക്കും അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന ബോധം നമ്മുടെ വികസന നയങ്ങളുടെ അടിത്തറയാകണം.
വികസനം വേണം, പക്ഷേ വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ കേരളത്തെ തന്നെ നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാകരുത്.