തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലെ സുതാര്യതയെക്കുറിച്ച് പ്രതിപക്ഷം ശക്തമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുകയും മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ ജ്ഞാനേഷ് കുമാറിന്റെ രാജി ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിരിക്കുകയാണ്. പ്രത്യേക വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്‌കരണമായ എസ്.ഐ.ആർ. നടപടികളാണ് ഇപ്പോഴത്തെ വിവാദത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിലെ രണ്ട് കമ്മീഷണർമാർ വിവിധ തീരുമാനങ്ങളിൽ പലതവണ എതിർപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നതോടെ കമ്മീഷന്റെ ആഭ്യന്തര പ്രവർത്തനരീതിയും ചർച്ചയായിരിക്കുകയാണ്.
പത്ത് മാസത്തിനിടെ 14 എതിർപ്പുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയെന്ന റിപ്പോർട്ടും പുറത്തുവന്നതോടെ ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തത വേണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്. അതേസമയം, അന്തിമ തീരുമാനങ്ങൾ ഏകകണ്ഠമായിരുന്നുവെന്നും ആഭ്യന്തര ചർച്ചകളിലെ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ സ്വാഭാവികമാണെന്നും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.ഇവിടെ രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങൾക്കപ്പുറം ഉയരുന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യം ഒന്നാണ്—തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെ ജനങ്ങൾക്ക് എത്രത്തോളം വിശ്വസിക്കാനാകുന്നു?
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുക എന്നത് വോട്ടെടുപ്പ് ദിനത്തിലെ ഒരു ഭരണനടപടി മാത്രമല്ല; വോട്ടർപട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നതുമുതൽ ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതുവരെയുള്ള ഓരോ ഘട്ടത്തിലും വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കേണ്ട ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്വമാണ് കമ്മീഷനുള്ളത്.
വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് ഒരാളുടെ പേര് നീക്കം ചെയ്യുന്നത് ഒരു സാധാരണ രേഖാപരമായ തിരുത്തലല്ല; അത് ഒരു പൗരന്റെ ജനാധിപത്യ അവകാശത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന നടപടിയാണ്. അതിനാൽ പേര് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങളും പരിശോധനാ രീതികളും അപ്പീൽ സംവിധാനവും പൂർണമായും സുതാര്യമായിരിക്കണം.
പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ എസ്.ഐ.ആർ. നടപടിയിൽ നീക്കം ചെയ്ത 27.16 ലക്ഷം പേരിൽ 22 ലക്ഷത്തിലധികം പേർ പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് അപ്പീൽ നൽകിയതായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ സുപ്രീം കോടതിയെ അറിയിച്ച സാഹചര്യവും ഗൗരവത്തോടെ പരിശോധിക്കപ്പെടണം. ഇത്തരം കണക്കുകൾ പുറത്തുവരുമ്പോൾ വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്‌കരണത്തിന്റെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ച് പൊതുസമൂഹത്തിന് സംശയങ്ങൾ ഉയരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്.
അതേസമയം, മരിച്ചവർ, താമസം മാറിയവർ, ഇരട്ടപ്പേരുകൾ തുടങ്ങിയ അനർഹമായ എൻട്രികൾ നീക്കം ചെയ്യേണ്ടത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വവുമാണ്. അതിനാൽ എസ്.ഐ.ആറിനെ അനുകൂലിക്കുന്നവരുടെയും എതിർക്കുന്നവരുടെയും രാഷ്ട്രീയ വാദങ്ങൾക്കപ്പുറം ഓരോ നടപടിക്കും പിന്നിലെ രേഖകളും തെളിവുകളും വിശദീകരണങ്ങളും ജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.
കമ്മീഷന്റെ ആഭ്യന്തര ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച രേഖകൾ പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അവയും പൊതുജന പരിശോധനയ്ക്ക് ലഭ്യമാക്കുന്നത് സംശയങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശക്തി അവയ്ക്കെതിരെ ഉയരുന്ന ചോദ്യങ്ങളെ ഒഴിവാക്കുന്നതിലല്ല; ആ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വസ്തുതകളുടെയും രേഖകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മറുപടി നൽകുന്നതിലാണ്.
മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറുടെ രാജി ആവശ്യപ്പെടുന്നത് പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടാണ്; എന്നാൽ ആ ആവശ്യം ഉയർത്തുന്ന വസ്തുതാപരമായ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽനിന്ന് കമ്മീഷന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാകില്ല.
അതുപോലെ തന്നെ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെതിരായി ഉയരുന്ന എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും തെളിവില്ലാതെ ശരിയാണെന്ന് അംഗീകരിക്കുന്നതും ജനാധിപത്യത്തിന് ഗുണകരമല്ല. ആരോപണങ്ങൾ, കമ്മീഷന്റെ വിശദീകരണങ്ങൾ, ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ, കോടതികളുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവ ഒരുമിച്ച് പരിശോധിച്ചുകൊണ്ടായിരിക്കണം സത്യം കണ്ടെത്തേണ്ടത്.
ഭരണഘടനാപരമായ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാപനമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഭരണകക്ഷിയുടെയോ പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെയോ രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് വിധേയമല്ലെന്ന് തെളിയിക്കേണ്ടത് അതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയാണ്.
കമ്മീഷന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് എത്ര പ്രധാനമാണോ, അത്രതന്നെ അതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൊതുപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകുന്നതും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അനിവാര്യതയാണ്.
വോട്ടറുടെ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ നിയമസാധുത മാത്രം മതിയാകില്ല; ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ധാർമിക വിശ്വാസ്യതയും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടും.
അതുകൊണ്ട് നിലവിലെ വിവാദത്തിൽ വ്യക്തിപരമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾക്കും രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങൾക്കും പകരം എല്ലാ രേഖകളും വസ്തുതകളും പരസ്യപ്പെടുത്തി സ്വതന്ത്രമായ പരിശോധനയ്ക്ക് അവസരം നൽകുകയാണ് വേണ്ടത്.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ആരുടെയും പക്ഷത്തല്ലെന്നും ആരുടെയും സമ്മർദ്ദത്തിന് വഴങ്ങുന്നില്ലെന്നും തെളിയിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ മാർഗം സുതാര്യമായ പ്രവർത്തനവും കൃത്യമായ വിശദീകരണവുമാണ്. വോട്ടിന്റെ കാവൽക്കാരനിലുള്ള വിശ്വാസം സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്വമല്ല; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെയും സർക്കാരിന്റെയും പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെയും ഒടുവിൽ ഓരോ പൗരന്റെയും ജനാധിപത്യ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്.