മലയാള ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയത്തിന്റെ വിസ്മയ പ്രപഞ്ചം തീർക്കുന്ന പ്രതിഭയാണ് മെഗാസ്റ്റാർ മമ്മൂട്ടി. പ്രായത്തെ വെറും അക്കങ്ങൾ മാത്രമാക്കി മാറ്റി, ഓരോ സിനിമയിലും സ്വയം നവീകരിച്ചുകൊണ്ട് മലയാള സിനിമയെ ആഗോളതലത്തിൽ നയിക്കുന്ന അദ്ദേഹം ഇന്ന് തന്റെ 75-ാം ജന്മദിനം ആഘോഷിക്കുകയാണ്. മുഹമ്മദ് കുട്ടി എന്ന സാധാരണക്കാരനിൽ നിന്നും മലയാളിയുടെ സ്വന്തം ‘മമ്മൂക്ക’യിലേക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വളർച്ച കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും അച്ചടക്കത്തിന്റെയും നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിന്റെയും ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. ലോക സിനിമയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഭാരതീയ അഭിനയകലയുടെ ഗാംഭീര്യം വിളിച്ചോതുന്ന ഒരു സുവർണ്ണ അധ്യായമാണ് മമ്മൂട്ടി എന്ന നടന്റെ ജീവിതം.
1951 സെപ്റ്റംബർ 7-ന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്തിനടുത്തുള്ള ചെമ്പ് എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ഇസ്മായിലിന്റെയും ഫാത്തിമയുടെയും മൂത്ത മകനായി മുഹമ്മദ് കുട്ടി ജനിച്ചത്. എറണാകുളം മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദവും, തുടർന്ന് എറണാകുളം ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമപഠനവും പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം രണ്ടു വർഷത്തോളം മഞ്ചേരിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജോലി നോക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ വക്കീൽ ജാക്കറ്റിനുള്ളിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സ് നിറഞ്ഞത് സിനിമാമോഹമായിരുന്നു. കടുത്ത സിനിമാ ഭ്രമവുമായി നടന്ന അദ്ദേഹം ഒടുവിൽ തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് നടന്നു കയറുകയായിരുന്നു.
മമ്മൂട്ടി എന്ന നടന്റെ സിനിമാ പ്രവേശം അത്ര എളുപ്പമുള്ളതായിരുന്നില്ല. 1971-ൽ കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘അനുഭവങ്ങൾ പാളിച്ചകൾ’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒരു ചെറിയ ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ നിന്നുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം ആദ്യമായി ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിലെത്തിയത്. അന്ന് ആ ചിത്രത്തിലെ നായകനായ സത്യനെ നോക്കിനിന്ന ആ യുവാവ് പിൽക്കാലത്ത് മലയാള സിനിമയുടെ അമരക്കാരനാകുമെന്ന് ആരും കരുതിയിരുന്നില്ല. പിന്നീട് 1973-ൽ ‘കാലചക്രം’ എന്ന സിനിമയിൽ ഒരു ചെറിയ വേഷം ചെയ്തു. 1980-ൽ കെ.ജി. ജോർജ് സംവിധാനം ചെയ്ത ‘മേള’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ സർക്കസ്സുകാരന്റെ വേഷമാണ് മമ്മൂട്ടി എന്ന നടനെ സിനിമാ ലോകത്ത് അടയാളപ്പെടുത്തിയത്. ആ വർഷം തന്നെ റിലീസ് ചെയ്ത ‘വില്ക്കാനുണ്ട് സ്വപ്നങ്ങൾ’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി സ്ക്രീനിൽ സംഭാഷണം പറഞ്ഞു.
എൺപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഐ.വി. ശശി, പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ, ജോഷി തുടങ്ങിയ സംവിധായകരുടെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ മമ്മൂട്ടി മലയാള സിനിമയിലെ മുൻനിര നായകനായി വളർന്നു. ഐ.വി. ശശിയുടെ ‘അഹിംസ’ (1981) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. എന്നാൽ എൺപതുകളുടെ മധ്യത്തിൽ തുടർച്ചയായ പരാജയങ്ങൾ കാരണം ‘മമ്മൂട്ടിയുടെ യുഗം കഴിഞ്ഞു’ എന്ന് പലരും വിധിയെഴുതി. എന്നാൽ, കരിയറിലെ ഏറ്റവും വലിയ തകർച്ചയിൽ നിന്ന് ഫീനിക്സ് പക്ഷിയെപ്പോലെ അദ്ദേഹം ഉയർത്തെഴുന്നേറ്റത് 1987-ൽ ജോഷി സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ന്യൂഡൽഹി’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയായിരുന്നു. ജി. കൃഷ്ണമൂർത്തി എന്ന പത്രപ്രവർത്തകന്റെ പ്രതികാരത്തിന്റെ കഥ പറഞ്ഞ ഈ ചിത്രം മലയാള സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. ഈ ചിത്രത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം ‘മെഗാസ്റ്റാർ’ എന്ന പദവിയിലേക്ക് ജനങ്ങളാൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടത്.
ഒരു വശത്ത് ‘കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ’, ‘ഹിറ്റ്ലർ’, ‘രാജമാണിക്യം’, ‘മധുരരാജ’, ‘ഭീഷ്മപർവ്വം’ തുടങ്ങിയ മാസ്സ്-ആക്ഷൻ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ തിയേറ്ററുകളെ ഇളക്കിമറിച്ച മമ്മൂട്ടി, മറുവശത്ത് ക്ലാസിക് ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. എം.ടിയുടെ തൂലികയിൽ പിറന്ന ‘ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ’യിലെ ചന്തു, ‘പഴശ്ശിരാജ’, അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണന്റെ ‘മതിലുകൾ’, ‘വിധേയൻ’, ‘അനന്തരം’, ലോഹിതദാസിന്റെ ‘തനിയാവർത്തനം’, ‘അമരം’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ മമ്മൂട്ടി എന്ന നടന്റെ അഭിനയസാധ്യതകളുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നവയായിരുന്നു. ഡബ്ബിംഗിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദഗാംഭീര്യവും വ്യത്യസ്തമായ ഭാഷാശൈലികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവും അദ്ദേഹത്തെ അദ്വിതീയനാക്കി.
അഭിനയമികവിന് ഒട്ടനവധി പുരസ്കാരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തിയത്. ഡോ. ബാബാസാഹേബ് അംബേദ്കർ (ഇംഗ്ലീഷ്), ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ, മതിലുകൾ, വിധേയൻ, പൊന്തൻമാട എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രകടനത്തിന് മൂന്ന് തവണ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം അദ്ദേഹം നേടി. ഇതുകൂടാതെ എട്ട് തവണ കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളും, നിരവധി ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി. ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് 1998-ൽ രാജ്യം അദ്ദേഹത്തിന് ‘പത്മശ്രീ’ നൽകി ആദരിച്ചു. കൂടാതെ കേരള, കാലിക്കറ്റ് സർവ്വകലാശാലകൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഡോക്ടറേറ്റ് പദവിയും നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
തന്റെ സമകാലികരായ നടന്മാർ പലരും സിനിമാ രംഗത്ത് നിന്ന് പിൻവാങ്ങുകയോ ഒരേതരം വേഷങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുകയോ ചെയ്തപ്പോൾ, മമ്മൂട്ടി എഴുപതുകളിലും വിസ്മയകരമായ പരീക്ഷണങ്ങളിലാണ് ഏർപ്പെടുന്നത്. ‘മമ്മൂട്ടി കമ്പനി’ എന്ന തന്റെ പ്രൊഡക്ഷൻ ഹൗസിലൂടെ പുതിയ സംവിധായകർക്കും വ്യത്യസ്തമായ പ്രമേയങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹം വഴിയൊരുക്കി. ഈ അടുത്ത കാലത്തിറങ്ങിയ ‘റോഷാക്ക്’, ‘പുഴു’, ‘നൻപകൽ നേരത്ത് മയക്കം’, ‘കാതൽ ദി കോർ’, കൂടാതെ ഈ വർഷം തിയേറ്ററുകളിൽ വലിയ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ച ‘ഭ്രമയുഗം’ തുടങ്ങിയ സിനിമകൾ മമ്മൂട്ടി എന്ന നടന്റെ അഭിനയത്തോടുള്ള അടങ്ങാത്ത ആഗ്രഹത്തിന്റെ തെളിവുകളാണ്. ഏത് നെഗറ്റീവ് വേഷവും വെല്ലുവിളിയോടെ ഏറ്റെടുക്കാൻ അദ്ദേഹം ഇന്നും തയ്യാറാകുന്നു.
മലയാളികൾക്ക് മമ്മൂട്ടി എന്നാൽ കേവലം ഒരു നടൻ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയ ഒരു വികാരമാണ്. സിനിമയോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനമായ പ്രണയവും, അച്ചടക്കമുള്ള ജീവിതരീതിയും, മാറുന്ന കാലത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിക്കാനുള്ള മനസ്സുമാണ് അദ്ദേഹത്തെ അഞ്ചു പതിറ്റാണ്ടായി ആ സിംഹാസനത്തിൽ നിലനിർത്തുന്നത്. സിനിമയ്ക്ക് പുറമെ നിരവധി ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം സജീവമാണ്. മലയാള സിനിമയെ ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിൽ എത്തിച്ച ഈ മഹാനടന്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുപത്തിയഞ്ചാം ജന്മദിന വേളയിൽ എക്സ്പ്രസ്സ് വാർത്തയുടെ എല്ലാവിധ ആയുരാരോഗ്യ സൗഖ്യങ്ങളും നേരുന്നു.