റോഡരികിലെ നടപ്പാതകളിലൂടെ (Footpaths) കാൽനടയാത്രക്കാർക്ക് സുരക്ഷിതമായി നടക്കാനുള്ള അവകാശം ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൗലികാവകാശമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ജസ്റ്റിസുമാരായ പമിദിഘന്തം ശ്രീ നരസിംഹ, അതുൽ എസ് ചന്ദ്വർക്കർ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഈ സുപ്രധാന വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. സ്കൂളിലേക്ക് നടന്നുപോയ അഞ്ചുവയസ്സുകാരൻ ടാങ്കർ ലോറിയിടിച്ച് മരിച്ച കേസ് പരിഗണിക്കവെയാണ്, രാജ്യത്തെ കാൽനടയാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷയെ മുൻനിർത്തിയുള്ള കോടതിയുടെ ഈ ഇടപെടൽ.
വിധിയുടെ പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ
നടക്കാനുള്ള അവകാശം മൗലികാവകാശമാണ്
ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യം (Article 19(1)(d)), ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം (Article 21) എന്നിവയുടെ ഭാഗമാണ് സുരക്ഷിതമായി നടക്കാനുള്ള അവകാശം. വാഹനങ്ങൾക്കുള്ള മുൻഗണനയേക്കാൾ പ്രാഥമിക പരിഗണന കാൽനടയാത്രക്കാരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കാണ്.
തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിയമപരമായ ബാധ്യത
റോഡുകളുള്ള എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും കൃത്യമായി വേർതിരിച്ചതും സുരക്ഷിതവുമായ നടപ്പാതകൾ നിർമ്മിക്കാനും അത് പരിപാലിക്കാനും മുൻസിപ്പാലിറ്റികൾ, കോർപ്പറേഷനുകൾ, പഞ്ചായത്തുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് നിയമപരമായ ബാധ്യതയുണ്ട്.
നഷ്ടപരിഹാരവും നിയമനടപടിയും
നടപ്പാതകൾ ഇല്ലാത്തതിനാലോ അവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെടുന്നതിനാലോ പൗരന്മാർക്ക് തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കെതിരെ ഇനി കോടതിയെ സമീപിക്കാം. ഇത് മോട്ടോർ വാഹന നിയമപ്രകാരമുള്ള നഷ്ടപരിഹാരത്തിന് പുറമെയാണ്.
പുതിയ നിയമനിർമ്മാണത്തിനുള്ള നിർദ്ദേശം
നടപ്പാതകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനും അത് ലംഘിക്കുന്നവർക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കുന്നതിനും ഒരു സ്വതന്ത്ര റെഗുലേറ്ററി ബോഡി രൂപീകരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ദേശീയ നിയമനിർമ്മാണത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കാൻ കോടതി കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങളോടും ലോ കമ്മീഷനോടും ആവശ്യപ്പെട്ടു.
കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലവും വിധിയും
തമിഴ്നാട്ടിൽ നടപ്പാതയില്ലാത്ത റോഡിലൂടെ സ്കൂളിലേക്ക് നടന്നുപോയ കുട്ടി മരിച്ച സംഭവത്തിൽ ഹൈക്കോടതി കുറച്ചുനൽകിയ നഷ്ടപരിഹാര തുക തള്ളിക്കൊണ്ട് സുപ്രീം കോടതി കുട്ടിക്ക് 11,44,628 രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിച്ച് ഉത്തരവിട്ടു. കൂടാതെ ഈ വിഷയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത്, ഈ കേസിനെ ഒരു പൊതുതാത്പര്യ ഹർജിയായി മാറ്റി തുടർനടപടികൾക്കായി കോടതി സ്വയം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.